معاونین آموزشیِ مدارس و نقشی که هیچگاه مورد توجه قرار نمیگیرد!
در چارت نیروی انسانی مدارس در تمامی مقاطع به فراخور شاخصهای آماری، معاون یا معاونینی به مدارس تعلق میگیرد که بنا به شرح وظایف باید عهدهدار بخشی از فعالیتهای آموزشی و پرورشی در این واحدها بوده و علاوه بر برنامهریزی و نظارت، وظیفه اجرای برنامههای آموزشی مطابق اهداف مندرج در اسناد بالادستی و دستورالعملهای مرتبط با آنها را بر عهده داشته باشند و البته به همین میزان هم باید پاسخگوی اجرا یا عدم اجرا و موفقیت یا عدم موفقیت سیستم در اجرای فرایندهای تعریف شده باشند.
در همه ادوار خاصه در زمانهایی که آموزش و پرورش مورد هجمه انتقادی از حیثت ناتوانی در کارکرد آموزشی قرار گرفته! تمامی سطوح از وزیر تا دبیر به چالش کشیده شده و با تغییر عوامل از مدیران مدارس تا مدیران کل استانها، تلاش شده بر ناکارآمدی ها سرپوش نهاده و هر کس دیگری را مقصر جلوه دهد.
اما واقعیت امر نگاه غیرتخصصی به امر آموزش و جایگاه مهم و تاثیرگذار معاونین آموزشی در مدارس در راستای اجرای برنامههای مصوب است.
یکی از تاثیرگذارترین نقشها در بحث برنامهریزی درسی، نظارت بر اجرای برنامههای آموزشی، ارتباط با انجمن اولیا و دریافت بازخورد از دانش آموزان، برنامه ریزی برای برگزاری کلاسهای فوق برنامه، ارائه طریق در جلسات داخلی، همراهی با مدیر در ثبت نامها، کلاس بندیها و...برعهده معاون آموزشی مدرسه است ولی متاسفانه این نقش مهم در بررسی ها مغفول مانده و کمتر بدان پرداخته شده است! و شایسته است بخشها و واحدهای نظارتی و معاونین آموزشی ستادی در کنار نظارت و مواخذه مستمر مدیران، عملکرد معاونین آموزشی مدارس را نیز مورد بررسی قرار داده و برای ایشان کارنامه عملکردی صادر نمایند و در بحث ارزشیابی سالانه شاخصهایی گنجانده شود تا علاوه بر مدیر مدرسه، واحدهای نظارتی و معاونین آموزشی ادارت نیز در ارزشیابی معاونین آموزشی مدارس نقش ایفا نمایند.
تحول در عملکرد این پرسنل قطعاً تحول در فعالیتهای آموزشی مدارس را نیز در پی خواهد داشت.
بررسی مقایسهای عملکرد مدارس موفق و ناموفق نشان میدهد هرجا معاونین آموزشی به وظایف سازمانی خود جامه عمل پوشاندهاند کل فرآیند آموزشی سمت و سوی مثبتی را طی نموده و دانشآموزان موفقتری را از حیث توان علمی تحویل جامعه دادهاند و در مقابل در مدارسی که معاونین آموزشی تنها به بُعد انضباطی پرداخته و یا نقشی بجز نقش سازمانی خود را در مدرسه ایفا مینمایند جریان آموزش فرسنگها با موفقیت فاصله داشته است.
زنجیرهی کارآمدی در مدارس از دانش آموزان مستعد، دبیران توانمند، مدیران و معاونین کارآمد شکل می گیرد و قدرت یا ضعف عملکردی ایشان را در کارآمدی یا ناکارآمدی همه عوامل باید مورد بررسی قرار داد یک حلقه ضعیف در این زنجیر به قطع جریان قدرت خواهد انجامید.
و متاسفانه آنچه که در این سالها به کرات دیده شده تنبیه حلقههای قوی بجای تقویت حلقه ضعیف بوده است.
به اعتقاد نگارنده شایسته است ضمن تقدیر از معاونین آموزشی در مدارس موفق در رقابت های علمی و آموزشی به توانمندسازی معاونین آموزشی در مدارس ناموفق پرداخت و تفکر سنتی ناظم بودن را از دنیای فکری معاونین آموزشی زدود و آنها را با تحولات دنیای معاصر همراه ساخت.
آنچه که ذکر آن پایان بخش این گفتار است توانمند سازی این افراد است چرا که توانمندسازی مدیران و معلمان سالهاست که نقل محافل است و از توانمندسازی معاونین آموزشی کمتر سخنی به گوش رسیده است