هزینه نگهداری خودروی کارکرده از قیمت خرید آن سبقت گرفت

عبدالحمید گل افشان

مالکیت یک خودروی کارکرده در ایران امروز، به جای رفاه، به یک هزینه سنگین و تمام نشدنی تبدیل شده است. تازه ترین برآوردها نشان می‌دهد که هزینه‌های نگهداری و تعمیر این خودروها به حدی افزایش یافته که بسیاری از مالکان را در بن بست مالی قرار داده است.

براساس گزارش‌های موجود، هزینه سالانه تعمیر و نگهداری یک خودروی کارکرده بین ۲۵ تا ۵۰ میلیون تومان برآورد می شود. این رقم برای خانوارهای با درآمد متوسط، تقریبا معادل دو تا سه ماه حقوق است. در این میان، قیمت قطعات یدکی در سال جاری به طورمیانگین ۹۰ درصد رشد داشته و توان خرید مردم را به شدت کاهش داده است.

یک سرویس ساده روغن موتور و فیلتر که سال گذشته حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هزینه داشت، امروز قیمتی بین یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تا ۳ میلیون و ۶۰۰هزار تومان دارد. این رقم برای خودروهای خارجی تا ۱۰ میلیون تومان نیز می رسد. دستمزد تعویض روغن هم بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است که خودش یک هزینه اضافی محسوب می شود.

هزینه ماهانه نگهداری یک خودروی معمولی حدود ۳ میلیون تومان است و این رقم برای خودروهای چینی تا ۵ میلیون تومان افزایش می‌یابد. یعنی مالک یک خودروی چینی باید ماهانه مبلغ قابل توجهی را فقط برای نگهداری کنار بگذارد؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از خانوارها با حداقل حقوق، هزینه‌های زندگی را مدیریت می کنند.

لاستیک نیزازضروری ترین اقلام مصرفی خودرو محسوب می شود که قیمت های سرسام آوری پیدا کرده است. هر حلقه لاستیک ایرانی بین ۳.۵ تا ۵ میلیون تومان قیمت دارد و اگر مالک بخواهد هر سه سال یکبارچهار حلقه لاستیک را تعویض کند، باید مبلغی بیش از ۲۰ میلیون تومان هزینه کند.این در حالی است که بسیاری از خودروها به دلیل کیفیت پایین لاستیک، زودتر از موعد نیاز به تعویض دارند.

بیمه شخص ثالث، بیمه بدنه و عوارض سالیانه نیز بسته به مدل خودرو و تخفیف هابرای خودروهای ارزان قیمت بین ۹ تا ۲۰ میلیون تومان متغیر است. یعنی حتی اگرخودروی شما هیچ خرابی هم نداشته باشد، هرسال باید مبلغ قابل توجهی را صرف هزینه‌های جانبی کنید. اما ماجرا به اینجا ختم نمی شود.

یک خرابی ساده در سیستم سوخت رسانی یا گیربکس، می تواند هزینه‌ای بین ۴۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان روی دست مالک بگذارد. رقمی که به راحتی ازارزش خودرو بیشتر می‌شود و مالک را در دوراهی تعمیر یا فروش قرار می دهد. بسیاری از مالکان خودروهای کارکرده، امروز ترجیح می دهند به جای تعمیر، خودرو را بفروشند و از دردسر آن خلاص شوند.

با این شرایط، به نظر می رسد داشتن یک خودروی کارکرده، دیگر یک نیاز نیست؛ یک تعهد مالی سنگین است. تعهدی که هرماه و هر سال، بخش بزرگی از درآمد خانوار را می بلعد. در کنار این هزینه ها، باید به قیمت روز خودروهای صفرکیلومتر نیز نگاه کرد. خودرویی با قیمت کمتراز یک میلیارد تومان دربازارایران پیدا نمی شود و ایران خودرو و سایپا نیز مرتب قیمت محصولات خودرا افزایش می دهند. بنابراین، بخش بزرگی ازمردم نه توان خرید خودروی صفرکیلومتر را دارند و نه قدرت تحمل هزینه های نگهداری خودروی کارکرده را.

واقعیت این است که سطح درآمدهای عمومی با تورم و افزایش قیمتها هم‌خوانی ندارد. مردم در شرایطی مجبور به نگهداری خودروهای فرسوده هستند که هزینه های تعمیر و قطعات، هر روزبیشتر ازروز قبل می شود. اگراین روند ادامه یابد، به زودی شاهد خالی شدن پارکینگ‌ها از ازخودروهای کارکرده و جایگزینی آنها با وسایل حمل ونقل عمومی خواهیم بود.

ازمسئولان ذیربط انتظارمی رود چاره ای جدی برای این بحران بیندیشند. کنترل قیمت قطعات یدکی، حمایت از تولید داخل و کاهش تعرفه‌های وارداتی، تنها بخشی از راهکارهایی است که میتواند نفس مالکان خودرو را به شماره نیندازد. در غیر این صورت، صنعت خودروی کشور با چالش بزرگتری به نام «عدم توانایی مردم در نگهداری» مواجه خواهد شد.

به نظر می رسد امروز دیگر داشتن یک خودروی کارکرده نه یک سرمایه، که یک بدهی سنگین برای خانواده‌های ایرانی است؛ بدهی که هرماه با یک قبض تعمیرگاه یا خرید قطعه، سنگین‌تر می‌شود.